شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 20 92 2026 02 20 Designing a Sustainable Waste Management Model Using Multi-Criteria Decision-Making Methods with an Emphasis on Circular Economy طراحی مدل پایدار مدیریت پسماند با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره و تأکید بر اقتصاد چرخشی 79 92 734676 10.22034/farayandno.2026.2074218.2022 FA علی غلامی شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران 0009-0009-3975-4540 حمیدرضا زندیه شیرازی شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران سید مصطفی حسینی شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران امیرحسین آرش نیا شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران عیسی عبادی شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران Journal Article 2025 10 10 Waste management in industrial areas such as Mahshahr Port, which serves as the beating heart of Iran's oil and gas industries, faces numerous environmental, economic, social, and technical challenges. This research aims to design a sustainable model for waste management, with an emphasis on circular economy principles, by employing multi-criteria decision-making methods, including the Best-Worst method for criteria weighting and VIKOR for option ranking. Data were collected through questionnaires from managers and field data from Mahshahr Port facilities, and analyzed using Python and SPSS software. The results indicate that recycling, with a Q = 0.08 score, is the best option, while landfilling, with a Q = 0.95 score, exhibits the poorest performance. This model contributes to sustainable development by reducing environmental impacts, optimizing costs, and creating social opportunities. The findings underscore the necessity for investment in recycling technologies and the development of educational programs to promote the circular economy. <span lang="AR-SA">مدیریت پسماند در مناطق صنعتی نظیر بندر ماهشهر، که قلب تپنده صنایع نفت و گاز ایران است، با چالش‌های متعدد زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فنی روبه‌رو است. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل پایدار برای مدیریت پسماند و با تأکید بر اصول اقتصاد چرخشی، از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره شامل بهترین-بدترین  برای وزن‌دهی معیارها و </span><span lang="FA">ویکور</span><span lang="AR-SA"> برای رتبه‌بندی گزینه‌ها بهره  می</span><span lang="FA">‌برد</span><span lang="AR-SA">. داده‌ها از طریق پرسشنامه از مدیران و داده‌های میدانی از تاسیسات بندر ماهشهر جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزارهای پایتون و </span><span dir="LTR" lang="AR-SA"> </span><span dir="LTR">SPSS</span><span lang="AR-SA">تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که بازیافت با امتیاز </span><span dir="LTR">Q=0.08</span><span lang="AR-SA"> بهترین گزینه است، در حالی که دفن با </span><span dir="LTR">Q=0.95</span><span lang="AR-SA"> ضعیف‌ترین عملکرد را دارد. این مدل با کاهش اثرات زیست‌محیطی، بهینه‌سازی هزینه‌ها و ایجاد فرصت‌های اجتماعی، به توسعه پایداری کمک می‌کند. یافته‌ها بر لزوم سرمایه‌گذاری در فناوری‌های بازیافت و توسعه برنامه‌های آموزشی برای اقتصاد چرخشی تأکید دارند.</span> https://www.farayandno.ir/article_734676_d6a5d20f97640ebfb4b9fdbe2cbc12a3.pdf