شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 20 92 2026 02 20 A Review on the Applications of Porous PolyHIPE and Molecularly Imprinted Polymeric Foams in Separation Processes مروری بر کاربردهای اسفنجهای پلیمری متخلخل polyHIPE و پلیمرهای قالب مولکولی در فرآیندهای جداسازی 41 64 735594 10.22034/farayandno.2026.2074751.2024 FA مهرنازسادات سیدخادمی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، گرایش جداسازی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران حسین کریمیان استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران قاسم بهلکه دانشیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران علی مختاری دانشیار، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2025 10 15 This review presents a systematic examination of the applications of two advanced material classes—porous polymer foams (polyHIPE) and molecularly imprinted polymers (MIPs)—in separation processes and related fields. It emphasizes the critical relationship between synthesis methods (including Pickering emulsions), microstructure (pore size, porosity), and final performance, which enables the engineering of smart materials with precisely tunable properties. Key applications discussed include the selective separation of metal ions, water purification and oil-water separation, highly recoverable heterogeneous catalysis, novel controlled drug delivery systems, and the selective removal of emerging contaminants from the environment. The review highlights the transformative potential of these materials as sustainable, efficient, and versatile solutions to complex challenges in water treatment, resource recovery, green industry, and precision medicine. Future challenges, such as scalable production and the development of stimuli-responsive materials, are also outlined. این مقاله مروری، بررسی نظام‌مند کاربردهای دو کلاس ماده پیشرفته، اسفنج‌های پلیمری متخلخل (polyHIPE) و پلیمرهای قالب مولکولی (MIP)، در فرآیندهای جداسازی و حوزه‌های مرتبط را ارائه می‌دهد. تأکید اصلی بر رابطه کلیدی بین روش‌های سنتز (از جمله امولسیون‌های پیکرینگ)، ریزساختار (اندازه حفره، تخلخل) و عملکرد نهایی است که مهندسی مواد هوشمند با خواص کاملاً تنظیم‌پذیر را ممکن می‌سازد. کاربردهای شاخص مورد بحث شامل جداسازی انتخابی یون‌های فلزی، پالایش آب و جداسازی نفت-آب، کاتالیز ناهمگن با قابلیت بازیافت بالا، سیستم‌های نوین دارورسانی کنترل‌شده و حذف گزینشی آلاینده‌های نوظهور از محیط است. این مرور، پتانسیل تحول‌آفرین این مواد را به عنوان راه‌حل‌های پایدار، کارآمد و چندمنظوره برای چالش‌های پیچیده در تصفیه آب، بازیابی منابع، صنعت سبز و پزشکی دقیق معرفی کرده و چالش‌های آینده نظیر تولید مقیاس‌پذیر و توسعه مواد پاسخگو به محرک را ترسیم می‌کند.

https://www.farayandno.ir/article_735594_e1bb67e24e78efa369fe22e9d11e6054.pdf