شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121Implementation of Material Flow Cost Accounting System to Optimize and Increase Financial Efficiency in a Chlor-alkali Production Complex: Electrolyzer Departmentاستقرار سیستم هزینه‌یابی جریان مواد جهت بهینه‌سازی و افزایش بهره‌وری مالی در یک مجموعه تولید کلر آلکالی: بخش الکترولایزر52072134010.22034/farayandno.2025.2045043.1974FAموسیفیروزیدانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانحبیبآقاجانیدانشیار، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانپرویزمحمدزادهاستاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایراناسماعیلفاتحیفراستاد، مرکز تحقیقات بهره‌وری و توسعه پایدار، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایرانJournal Article20240905This study examines the implementation of Material Flow Cost Accounting (MFCA) in a chlor-alkali complex, focusing on the electrolyzer section in chlorine production. By use of the MFCA method, the research aims to reduce waste and improve productivity. Analyzing material flows and associated costs reveals hidden inefficiencies related to negative products or waste and their costs, creating opportunities for optimization. Calculations indicate that 72% of the product's weight is negative, corresponding to a 71% financial loss. It is predicted that implementing MFCA-based improvements will result in a 4% reduction in waste and a significant increase in product output. These findings not only highlight the effectiveness of MFCA in waste reduction but also emphasize its positive economic impact, enhancing resource efficiency and overall profitability in the electrolyzer sector. The results of this study have the potential to be applied to other enterprises and contribute to the development of sustainable industrial practices.این مطالعه به بررسی روش هزینه‌یابی جریان مواد (MFCA) در یک مجتمع کلر آلکالی و تمرکز بر الکترولایزر تولید کلر می‌پردازد. با استفاده از MFCA، تحقیق به کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری می‌انجامد. بررسی جریان‌های مواد و هزینه‌های مرتبط، نقاط پنهان در محصولات منفی و هزینه‌ها را شناسایی کرده و فرصت‌های بهینه‌سازی را ارائه می‌دهد. محاسبات نشان می‌دهد که ۷۲ درصد جرم محصولات منفی، معادل ۷۱ درصد هدررفت مالی است. پیشبینی میشود که اجرای اقدامات بهبودی بر مبنای MFCA منجر به کاهش ۴ درصدی در ضایعات و افزایش بهره‌وری در خروجی محصول شود. این نتایج نه تنها اثربخشی MFCA در کاهش ضایعات را تأکید می‌کند، بلکه بهبود کارایی منابع و سودآوری بخش الکترولایزر را نیز نشان می‌دهد و قابلیت تسری به سایر بنگاه‌ها و صنایع را دارد.https://www.farayandno.ir/article_721340_28607d0e99b7d375eca145a29cfa7fce.pdfشرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121A Novel Approach in Protecting Steel Pipelines against Explosions Using FRPروشی نوین جهت حفاظت خطوط لولۀ فولادی در برابر انفجار با استفاده از FRP214272117110.22034/farayandno.2025.2041804.1972FAمحمدطبیعیدانشجوی دکتری مهندسی سازه، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایرانعلیرضاخالوعضو هیأت علمی گروه سازه و زلزله، استاد ممتاز، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایرانJournal Article20240723The expansion of pipeline transmission networks has increasingly highlighted the importance of protecting them against hazards, particularly blasts. The application of Fiber Reinforced Polymers (FRP) is one of the most suitable approaches to achieving this objective. This study presents the analytical relationships governing the behavior of FRP-reinforced pipelines under blasts, evaluating the protective effectiveness of FRP in steel pipelines under various conditions through the analysis of a case study. The results demonstrate that the application of Carbon Fiber Reinforced Polymers (CFRP) can be particularly effective for protecting thin-walled pipes with shallow burial depths in hard soils, which are more vulnerable to blasts. Furthermore, FRP material thickness significantly impacts the resistance of the pipelines to blasts. In certain cases, adopting an appropriate value can enhance the pipeline blast resistance more than 2.5 times compared to the initial value.با توسعة شبکة خطوط لولة انتقال، حفاظت از آن در برابر خطرات، خصوصاً پدیدۀ انفجار، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. از مناسب‌ترین راهکارها برای تحقق این موضوع، استفاده از پلیمرهای تقویت شده با الیاف (FRP) است. در این پژوهش ضمن ارائة روابط تحلیلی حاکم بر رفتار خطوط لولة تقویت شده با FRP تحت انفجار، با بررسی یک نمونة موردی، کیفیت حفاظت از خطوط لولة فولادی توسط FRP در شرایط گوناگون ارزیابی شده است. بر اساس نتایج حاصل، بهکارگیری الیاف کربنی FRP (CFRP) بالاخص برای حفاظت از لوله‌های جدار نازک و با عمق دفن اندک در خاک‌های سخت که در برابر انفجار آسیب‌پذیرتر هستند، می‌تواند کارآمد باشد. همچنین مقدار ضخامت مصالح FRP، تأثیر بسزایی در افزایش مقاومت خط لوله در برابر انفجار داشته و اتخاذ مقداری مناسب برای آن می‌تواند در مواردی مقاومت خط لوله را به بیش از 5<sub>/</sub>2 برابر مقدار اولیه ارتقا دهد.https://www.farayandno.ir/article_721171_71fd135c31a6d0bc64f3b46c190a4590.pdfشرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121Studying and Ranking Production Methods of 2,5-Furan dicarboxylic acid by Implementing the Analytical Hierarchy Process (AHP)مطالعه و رتبه‌بندی روشهای تولید 2،5- فوراندی کربوکسیلیک اسید با بکارگیری فرایند تحلیل سلسله مراتبی435472134210.22034/farayandno.2025.2045038.1975FAحسنرجبی آق باشپالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، بندرعباس، ایراناسدالهکریمیگروه آموزشی مهندسی شیمی، دانشکده فنی، دانشگاه مراغه0000-0001-7717-5202الهامخلج کریمیدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانسیامکعلیپوردانشیار گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایرانJournal Article20240827In recent years, chemical industries have sought to identify renewable resources derived from biomass in order to reduce dependence on fossil resources, decreasing the resulting pollution and carbon dioxide emissions. 2,5-furandicarboxylic acid (FDCA) is one of the building blocks that connects biomass conversion to value added chemicals. Oxidation of 5-hydroxymethylfurfural produces the FDCA, from which a valuable monomer namely polyethylene furanoate can be synthesized, which is an alternative to polyethylene terephthalate. In this study, the main goal is to choose the best procedure for producing FDCA by implementing the Analytical Hierarchical Process (AHP). The AHP was performed by selecting economic, environmental, technical, social and reliability justification as criteria, and oxidation, catalytic and biological methods were considered as alternatives for these comparisons. In these studies, comparisons were made between the criteria, sub-criteria and alternatives. Thus, the biological method was prioritized with 52% and the economic criterion with 47.1%.صنایع شیمیایی در سالهای اخیر بهدنبال شناسایی منابع تجدیدپذیر مشتق شده از زیستتوده میباشند تا وابستگی به منابع فسیلی، آلودگی ناشی از آن و انتشار دیاکسیدکربن را کاهش دهند. 2،5-فوراندی کربوکسیلیک اسید یکی از بلوکهای سازنده مرتبط کننده زیست توده به مواد شیمیایی باارزش افزوده است. اکسیداسیون ۵-هیدروکسی متیل فورفورال سبب تولید 2،5-فوراندی کربوکسیلیک اسید میشود که از آن مونومر با ارزش به نام پلیاتیلنفورانوات تشکیل میگردد که بهعنوان جایگزینی برای پلیاتیلنترفتالات استفاده میشود. در این مطالعه، هدف اصلی انتخاب بهترین رویه برای تولید FDCA با بهکارگیری فرآیند تحلیل سلسله مراتبی میباشد. پارامتر های توجیه اقتصادی، زیستمحیطی، فنی، اجتماعی و قابلیت اطمینان به عنوان معیار معرفی گردید و همچنین روشهای اکسیداسیون، کاتالیزوری و بیولوژیکی گزینههای این مقایسات محسوب میشوند. در این مطالعات مقایساتی بین معیارها، زیر معیارها و گزینهها صورت گرفت که روش بیولوژیکی با ۵۲ درصد و معیار اقتصادی با 47/1 درصد در اولویت قرار گرفت.https://www.farayandno.ir/article_721342_ac02194dc429a88b406a7b5ffbd32db5.pdfشرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121Experimental study of the effects of Dual-Fuel on the output power and environmental pollution of a spark-ignition (SI) engine in stoichiometric equivalence ratioمطالعه تجربی موتور اشتعال جرقه ای با سوخت ترکیبی در حالت استوکیومتری از نظر توان خروجی و آلایندگی محیط زیست557072134410.22034/farayandno.2025.2047099.1981FAسید کاظمیکانیاستادیاردانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0009-0000-9484-9301توحیدپاشایی گلمرزاستادیاردانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0001-8330-0233فرامرزطلعتیدانشیار دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران0000-0002-8356-4172Journal Article20240925In the present research work, a research engine with the required measurement system along with laboratory equipment, experimental results of normal combustion (without knocking) at a compression ratio of 11, at two different engine speeds and stoichiometric equivalence ratio at different advances (selection of the optimal advance from at least 6 advances) were extracted for the conditions of G100 (100% gasoline) , G87.5 (87.5% gasoline remaining natural gas) , G75 (75% gasoline remaining natural gas) and G62.5 (62.5% gasoline remaining natural gas). To ensure the experimental data, information was obtained and stored from 350 consecutive cycles. After analyzing, the information was converted from raw results to usable results by a computer code. The experimental results were used to analyze the combustion, emissions, and performance of the gasoline and natural gas blend. In summary, the IMEP<sub>AV</sub> (average indicated mean effective pressure) and torque output of the gaseous fuel blend were comparable to the gasoline-burning state, while the levels of CO, HC, and NO pollutants were greatly reduced with increasing natural gas and engine speed<strong>.</strong>در کار پژوهشی حاضر یک موتور پژوهشی دارای سیستم اندازه‌گیری مورد نیاز همراه با تجهیزات آزمایشگاهی، دست‌آوردهای تجربی احتراق نرمال (بدون کوبش) در نسبت تراکم 11، در دو سرعت موتور متفاوت و نسبت هم ارزی استوکیومتری در آوانس‌های متفاوت (انتخاب آوانس بهینه از حداقل 6 آوانس) برای حالت‌های G100 (صددرصد بنزین)، G87.5 (87/5 درصد بنزین مابقی گاز طبیعی)، G75 (75 درصد ینزین مابقی گاز طبیعی) و G62.5 (62/5 درصد بنزین مابقی گاز طبیعی) مستخرج گردید. برای اطمینان از داده‌های تجربی از 350 چرخه متوالی اطلاعات اخذ و ذخیره شده است و پس از تحلیل اطلاعات توسط یک کد کامپیوتری نتایج خام به نتایج مورد استفاده تبدیل گردید. از نتایج تجربی به دست آمده برای تجزیه و تحلیل احتراق، آلایندگی و عملکرد ترکیب بنزین و گاز طبیعی استفاده شد. در جمع‌بندی این نتایج، فشار اندیکه داخل موتور و گشتاور خروجی ترکیب سوخت‌های گازدار قابل مقایسه با حالت بنزین‌سوز بود. نتایج نشان می دهند که با افزایش گاز طبیعی و سرعت موتور میزان آلاینده های CO، HC و NO به شدت کاهش می‌یابند.https://www.farayandno.ir/article_721344_b2b02abcdae3c6880c94cdd7411ffe7e.pdfشرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121Examining the Impact of the Russia-Ukraine Crisis on the Oil Products Market: Opportunities for Iranبررسی تاثیر بحران روسیه و اوکراین بر بازار فرآورده‌های نفتی: فرصت‌های موجود برای ایران718472134110.22034/farayandno.2025.2036280.1968FAمصطفیعباسیانکارشناسی ارشد اقتصاد، موسسه مطالعات انرژی تهران0009-0008-8951-5321علیطاهری فرددکتری اقتصاد، موسسه مطالعات انرژی سبحان، تهرانروح اللهمهدویدکتری اقتصاد، موسسه مطالعات انرژی سبحان، تهرانسیدمحمدمیرهاشمیدکتری اقتصاد، موسسه مطالعات انرژی سبحان، تهرانJournal Article20240721Russia is one of the most important countries in the global oil market and holds a significant share in the production and export of oil products. The Russia-Ukraine conflict has had extensive impacts on global markets, including changes in energy and commodity prices and the creation of new opportunities for oil and gas producing and consuming countries. Iran, as a key player in the oil products market, can seize new opportunities from these developments. Therefore, this research, using a descriptive-analytical method, examines Russia's share in the global market and the effects of the conflict on the global status of some oil products such as gasoline, diesel, fuel oil, and liquefied petroleum gas (LPG), and highlights the opportunities for Iran. The research results indicate that Iran can swap gasoline and diesel by sourcing them from Russia and also utilize Russia's capacity to supply LPG for the Northern provinces and increase exports from the southern regions.روسیه از جمله مهم‌ترین کشورها در بازار جهانی نفت است و سهم قابل ملاحظه‌ای در تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی دارد. مناقشات روسیه و اوکراین تاثیرات گسترده‌ای بر بازارهای جهانی داشته، از جمله آن می‌توان به تغییرات در قیمت‌های انرژی و کالاها و ایجاد چشم‌اندازهای جدید برای کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت و گاز اشاره کرد. ایران به عنوان یکی از بازیگران موثر در بازار فرآورده‌های نفتی می‌تواند از این تحولات فرصت‌های جدیدی کسب کند. بنابراین این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی سهم روسیه در بازار جهانی و اثرات مناقشه بر وضعیت جهانی برخی فرآورده‌های نفتی همچون بنزین، گازوئیل، نفت کوره و گاز مایع (LPG) می‌پردازد و به فرصت‌های پیشروی ایران اشاره می‌کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ایران می‌تواند با تامین بنزین و گازوئیل از روسیه این محصولات را سوآپ کند و نیز از ظرفیت روسیه برای تأمین گاز مایع استان‌های شمالی و افزایش صادرات از جنوب کشور استفاده کند.https://www.farayandno.ir/article_721341_94e19df7f4cfcdcddf72229737906032.pdfشرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایراننشریه علمی فرآیند نو1735-6466198720241121Estimating Economical Thermal Insulation Thickness Using Artificial Intelligence Approachپیشبینی ضخامت بهینه عایق حرارتی لوله و تجهیزات فرآیندی با استفاده از روش های هوشمند859372134310.22034/farayandno.2025.2045358.1976FAعلیرضاباغبانشرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، مدیریت تولید، امور مهندسی گاز و گازمایع، اهواز، ایرانمحمدرضاکاظمیشرکت پتروشیمی بندر امام، مجتمع فرآورش دو، اداره مهندسی فرایند، ماهشهر، ایرانJournal Article20240810Due to the complexities in industrial processes and the variety of environmental conditions, it is necessary to use advanced methods to determine the insulation thickness. This study examines the use of artificial neural networks to predict the thickness of thermal insulation. In this regard, first, the thermal insulation data available in Iranian Petroleum Standard (IPS) with the code IPS-E-TP-700, is collected, and then the thickness of the insulation is predicted as a function of the outer diameter, thermal conductivity of the insulation and surface temperature. The statistical results show the high accuracy of the method used in predicting the thickness of the insulation, and the value of the regression coefficient and the relative error percentage for the tested data are 1.000 and 0.19, respectively. This approach not only helps to optimize insulation processes, but can also lead to cost reduction and increased safety in industrial operations.پیشبینی ضخامت عایق‌های حرارتی تجهیزات در صنعت نفت و گاز به عنوان یک عامل کلیدی در بهینه‌سازی عملکرد و کاهش هزینه‌های انرژی شناخته میشود. این مطالعه به بررسی استفاده از شبکه‌های عصبی مصنوعی برای پیشبینی ضخامت عایق‌های حرارتی می‌پردازد. در این خصوص ابتدا داده های عایق های حرارتی موجود در استاندارد نفت ایران با کد IPS-E-TP-700، جمع آوری و سپس ضخامت عایق به صورت تابعی از قطر بیرونی، هدایت حرارتی عایق و دمای سطح پیش بینی می گردد. نتایج آماری نشان از دقت بالای روش استفاده شده در پیشبینی ضخامت عایق را دارد و مقدار ضریب رگراسیون و درصد خطای نسبی برای داده های تست شده به ترتیب 1/000 و 0.19 میباشد. این رویکرد نه تنها به بهینه‌سازی فرآیندهای عایق‌بندی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و افزایش ایمنی در عملیات صنعتی نیز منجر شود.https://www.farayandno.ir/article_721343_f278cd14b0f76afb331ff816bf17f4f1.pdf