شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 Recycling Waste Molecular Sieves as Sustainable Additives in Concrete: A Technical-Environmental Assessment بازیافت مولکولارسیوهای پسماند به عنوان افزودنی پایدار در بتن: ارزیابی جامع فنی-محیط‌زیستی 5 22 737998 10.22034/farayandno.2026.2073631.2020 FA ساسان معتقد استادیار،گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-7062-0457 انسیه بخردی نسب استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ایران 0000-0003-0817-5668 محمدحسین شبانه دانشجو،گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء (ص) بهبهان، بهبهان، ایران 0009-0003-9629-1286 عبداله غلامی مهر کارمند، شرکت پالایش گاز بید بلند خلیج فارس، بهبهان، ایران 0009-0007-8870-6751 Journal Article 2026 02 02 The management of industrial waste poses a significant environmental challenge in the modern era. This study explores the potential of recycling waste molecular sieves as a sustainable additive in concrete production. Using a comprehensive range of advanced analytical techniques, including XRF, XRD, FESEM, TEM, EDAX, BET-BJH, FTIR, TGA, and TPD, the physicochemical properties of this industrial waste were thoroughly characterized. The results revealed that gray and white waste molecular sieves primarily consist of aluminosilicate compounds and are free from hazardous environmental elements. Grinding up to 30,000 rpm significantly increased the amorphous phase, enhancing pozzolanic reactivity. The high specific surface area (140.9 m²/g) and suitable porous structure indicate the high potential of this material for use in concrete. TPD analyses confirmed the presence of strong basic sites, ensuring compatibility with the alkaline environment of cement. These findings represent a significant step toward sustainable industrial waste management and the production of green construction materials. مدیریت پسماندهای صنعتی یکی از چالش‌های مهم محیط‌زیستی عصر حاضر است. این مطالعه به بررسی پتانسیل بازیافت مولکولارسیوهای پسماند به عنوان ماده افزودنی در تولید بتن پایدار می‌پردازد. با استفاده از طیف گسترده‌ای از تکنیک‌های تحلیلی پیشرفته شامل XRF، XRD، FESEM، TEM، EDAX، BET-BJH، FTIR، TGA و TPD، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی این پسماند صنعتی به طور کامل شناسایی شد. نتایج نشان داد که مولکولارسیوهای خاکستری و سفید پسماند عمدتاً از ترکیبات آلومینوسیلیکاتی تشکیل شده و عاری از عناصر خطرناک محیط‌زیستی هستند. آسیاب کردن تا دور ۳۰۰۰۰ میزان فاز آمورف را به طور قابل توجهی افزایش داده و واکنش‌پذیری پوزولانی را بهبود می‌بخشد. سطح ویژه بالا (m²/g 140/9) و ساختار متخلخل مناسب، پتانسیل بالایی را برای کاربرد در بتن نشان می‌دهد. آنالیزهای TPD تأیید کرد که این ماده دارای سایت‌های بازی قوی است که با محیط قلیایی سیمان سازگاری دارد. این یافته‌ها گامی مهم در جهت مدیریت پایدار پسماندهای صنعتی و تولید مصالح ساختمانی سبز محسوب می‌شود.

https://www.farayandno.ir/article_737998_7c24e42b9d4a72c86912331756978805.pdf

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 Utilization of Carbonized Lignin for the Removal of Azithromycin in Deionized Water استفاده از لیگنین کربنیزه‌شده برای حذف آزیترومایسین از آب دی‌یونیزه 23 40 738737 10.22034/farayandno.2026.2083713.2037 FA فاطمه دوراقی گروه مهندسی شیمی - دانشکده نفت گاز و پتروشیمی - دانشگاه خلیج فارس مسعود مفرحی گروه مهندسی شیمی - دانشکده نفت گاز و پتروشیمی - دانشگاه خلیج فارس 0000-0001-8583-7923 محسن عباسی گروه مهندسی شیمی - دانشکده نفت گاز و پتروشیمی - دانشگاه خلیج فارس Journal Article 2026 02 25 Carbonized lignin was investigated as a low-cost, sustainable adsorbent for azithromycin removal from aqueous solutions and compared with commercial activated carbon. Both adsorbents were characterized using Brunauer–Emmett–Teller (BET) surface area analysis and Fourier-transform infrared (FTIR) spectroscopy. The BET surface areas were 632 m²/g for carbonized lignin and 707 m²/g for activated carbon. Batch adsorption experiments were designed using the Taguchi method to evaluate the effects of pH, adsorbent dosage, and temperature. The optimum conditions for both adsorbents were pH 3, 60 °C, and an adsorbent dosage of 1.5 g/L. Under these conditions, azithromycin removal efficiencies reached 89.5% and 93.02% for carbonized lignin and activated carbon, respectively. Despite its lower surface area, carbonized lignin exhibited adsorption performance comparable to activated carbon, demonstrating its potential as a cost-effective and environmentally sustainable adsorbent for antibiotic-contaminated water treatment. لیگنین کربونیزه‌شده به‌عنوان یک جاذب سبز و ارزان‌قیمت برای حذف آزیترومایسین از محلول آبی بررسی شد و عملکرد آن با کربن فعال تجاری مقایسه گردید. جاذب‌ها با استفاده از آنالیزهای BET و FTIR تعیین خواص شدند. سطح ویژه (روش BET) برای لیگنین کربونیزه‌شده و کربن فعال تجاری به‌ترتیبm2/g ۶۳۲ و m2/g ۷۰۷ به‌دست آمد. آزمایش‌های جذب با استفاده از روش آزمایش تاگوچی و نرم‌افزار Minitab انجام شد و اثر پارامترهای دما، pH و مقدار جاذب مورد بررسی قرار گرفت. شرایط بهینه برای هر دو جاذب شامل دمای °C ۶۰ ، pH برابر ۳ و دوز جاذب ۱٫۵ گرم بر لیتر بود. تحت این شرایط، راندمان حذف آزیترومایسین توسط لیگنین کربونیزه‌شده ۸۹٫۵ و توسط کربن فعال تجاری ۹۳٫۰۲ به‌دست آمد. با وجود سطح ویژه کمتر، برای لیگنین کربونیزه‌شده عملکرد قابل‌مقایسه‌ای مشاهده شد که بیانگر پتانسیل بالای آن به‌عنوان جاذبی پایدار، اقتصادی و زیست‌سازگار برای حذف آلاینده‌های آنتی‌بیوتیکی از منابع آبی است.

https://www.farayandno.ir/article_738737_32e1e10fba28932204ac8122537b5443.pdf

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 A framework for sustainable circular energy supply chain management with an Industry 4.0 approach: Application of the Fuzzy-ISM method in Iran's oil and petrochemical industries ارائه چهارچوبی برای مدیریت زنجیره تأمین انرژی چرخشی پایدار با رویکرد صنعت 4.0: کاربرد روش Fuzzy–ISM در صنایع نفت و پتروشیمی ایران 41 58 737999 10.22034/farayandno.2026.2089502.2047 FA علی احسانی گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران 0000-0001-7873-5371 امیراحسان زاهدی گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران 0000-0001-9491-9023 Journal Article 2026 06 12 With the expansion of sustainability requirements, the transition to a circular economy in the energy industry become a strategic necessity. The aim of the research is to provide a framework for explaining the relationships between factors affecting the sustainable circular energy supply chain based on Industry 4.0. The research is qualitative-quantitative. The population is managers of the Iranian oil and petrochemical industry, 22 people interviewed using snowball sampling. Fuzzy Interpretive Structural Modeling used to analyze the relationships. Industry 4.0 technologies and supply chain digitalization play the main driving role of the system, data management and smart decision-making play an intermediary role. Governance and policy-making act as the institutional infrastructure, and operational performance and supply chain resilience as the final output of the system. Oil and petrochemical industry managers make targeted investments in digital energy technologies, integrate ESG requirements into energy supply chain strategy, and develop digital human resources skills. با گسترش الزامات پایداری و فشارهای زیست‌محیطی، گذاربه اقتصاد چرخشی در صنعت انرژی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. هدف پژوهش، ارائه چهارچوبی برای تبیین روابط بین عوامل مؤثربر زنجیره تأمین انرژی چرخشی پایدار مبتنی‌بر صنعت 4.0 است. پژوهش ازنظر ماهیت داده‌ها، آمیخته کیفی-کمی است. جامعه آماری، مدیران صنعت نفت‌وپتروشیمی ایران هستند که به‌روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی با 22 نفر مصاحبه شد. برای تحلیل روابط از مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی استفاده شد. نتایج نشان داد فناوری‌های صنعت 4.0 و دیجیتال‌سازی زنجیره تأمین نقش پیش‌ران اصلی سیستم را دارند، درحالی‌که مدیریت داده و تصمیم‌گیری هوشمند نقش واسطه‌ای دارند. حکم‌رانی و سیاست‌گذاری به‌عنوان زیرساخت نهادی عمل کرده و عملکرد عملیاتی و تاب‌آوری زنجیره تأمین به‌عنوان خروجی نهایی سیستم تحت‌تأثیر سایر عوامل قرار دارند. پیشنهاد می‌شود مدیران صنعت نفت‌وپتروشیمی به سرمایه‌گذاری هدفمند در فناوری‌های دیجیتال انرژی، یکپارچه‌سازی الزامات ESG در راهبرد زنجیره تأمین انرژی و توسعه مهارت‌های دیجیتال نیروی انسانی بپردازند.

https://www.farayandno.ir/article_737999_916e63ba605e6a4a594d4fd5d790c88c.pdf

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 Monitoring of physicochemical parameters and sediments of the cooling tower of the Heller power plant: investigating the causes of destruction and providing suggested solutions to reduce corrosion پایش پارامترهای فیزیکوشیمیایی و رسوبات برج خنک کننده هلر نیروگاه: بررسی علل تخریب و ارائه راهکارهای پیشنهادی جهت کاهش خوردگی 59 74 741842 10.22034/farayandno.2026.2096472.2073 FA محسن اسماعیل پور پژوهشگاه نیرو، گروه پژوهشی شیمی و فرایند عباس یوسف پور استادیار، گروه پژوهشی شیمی و فرآیند، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران 0000-0002-8277-8929 مجید قهرمان افشار استادیار، گروه پژوهشی شیمی و فرآیند، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران 0000-0002-6208-0654 علی اکبر اصغری نژاد استادیار، گروه پژوهشی شیمی و فرآیند، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران حسین قاسمی نژاد گروه پژوهشی شیمی و فرآیند، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران 0000-0002-8352-1738 Journal Article 2026 07 31 Preventing corrosion and reforming the energy model are the main priorities of the industry, especially the electricity industry and power plants in the country. Therefore, monitoring and evaluating structural components, equipment, process units, and facilities for corrosion monitoring is of great importance in order to improve asset efficiency and increase life, while reducing replacement costs and increasing safety. Since corrosion can always cause major damage in power plant facilities, the ability to test or monitor corrosion of key equipment such as cooling cycles and condensers in thermal power plants is of great importance. For this purpose, the levels of anions, cations, and effective parameters of the power plant cooling cycle water must be continuously and regularly monitored. Therefore, in this study, we will first examine and evaluate the effective parameters in the water cycle of the dry cooling system (Heller) of a selected power plant. Then, based on the analysis of the sediment under the condenser of the dry cooling tower (XRF and XRD tests), we will examine the type of corrosion that has occurred and present suggested solutions to control and reduce corrosion. The results of this study show that the lack of control of parameters such as pH and oxygen are the main causes of the intensification of aluminum corrosion, and changing the chemical regime by using corrosion inhibitors such as molybdate, triazoletolyl, and hydrazine (removal of oxygen) has a significant effect on controlling and reducing corrosion in the dry cooling system of this power plant. جلوگیری از خوردگی و اصلاح الگوی انرژی به‌عنوان اولویتهای اصلی صنعت بویژه صنعت برق و نیروگاههای کشور مطرح میباشند. ازاینرو نظارت و ارزیابی بر اجزا سازهها، تجهیزات، واحدهای فرایندی و امکانات در راستای پایش خوردگی به‌منظور کارایی داراییها و افزایش عمر توأم با کاهش هزینههای جایگزینی و افزایش ایمنی از اهمیت بالایی برخوردار میباشد. از‌آنجا که پدیده خوردگی همواره می‌تواند در تأسیسات نیروگاهی خسارات کلانی را به‌وجود آورد، توانایی آزمودن و یا پایش خوردگی تجهیزات کلیدی مانند چرخه خنکسازی و کندانسور در نیروگاه‌های حرارتی ازاهمیت بالایی برخوردار است. برای این‌منظور میبایست به صورت پیوسته و منظم میزان آنیونها، کاتیونها و پارامترهای مؤثر آب چرخه خنککن نیروگاهی کنترل شود. بنابراین در این پژوهش، ابتدا به بررسی و ارزیابی پارامترهای مؤثر در سیکل آب سیستم خنککننده خشک (هلر) یک نیروگاه منتخب خواهیم پرداخت. سپس با توجه به آنالیز رسوب زیرکش کندانسور برج خنککننده خشک (آزمونهای XRF و XRD) به بررسی نوع خوردگیهای حادث شده و ارائه راهکارهای پیشنهادی جهت کنترل و کاهش خوردگی خواهیم پرداخت. نتایج این پژوهش نشان میدهد که عدم کنترل پارامترهایی همچون pH و اکسیژن به عنوان علل اصلی در تشدید خوردگی آلومینیوم مطرح میباشند و تغییر رژیم شیمیایی با بکارگیری از بازدارندههای خوردگی همچون مولیبدات، تریآزول تولیل و هیدرازین (حذف اکسیژن) در کنترل و کاهش خوردگی در سیستم خنککن خشک این نیروگاه تأثیر بسزایی دارد.

https://www.farayandno.ir/article_741842_69321746e863b70312a1d33d98ca9f3f.pdf

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 A Review of the Efficiency and Novel Approaches of Landfarming for the Remediating of Soils Contaminated with Petroleum Hydrocarbons مروری بر کارایی و رویکردهای نوین روش زمین‌کِشت در پالایش خاک‌های آلوده به ترکیبات نفتی 75 94 741844 10.22034/farayandno.2026.2090407.2053 FA هاشم آرام گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ایران علی اکبر زارع بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، دزفول، ایران. روح اله رضائی ارشد کارشناس بخش تحقیقات خاک‌و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران Journal Article 2026 05 22 Soil contamination with petroleum compounds is a major environmental challenge. Landfarming, owing to its simplicity, low cost, and feasibility at large scales, is one of the commonly used bioremediation methods for soils contaminated with petroleum hydrocarbons. This study aimed to review the mechanisms governing landfarming, the factors controlling its efficiency, and innovative strategies for its improvement. The review of previous studies indicated that landfarming performance is primarily governed by three processes: pollutant transport, bioavailability, and biodegradation. Accordingly, this study proposes a novel framework for classifying landfarming enhancement strategies based on the principal process bottleneck. The proposed framework categorizes these strategies into three groups: enhancement of biological capacity; improvement of pollutant bioavailability and transport; and pretreatment and reduction of pollutant resistance. This framework can provide a basis for the targeted selection of integrated approaches and improve landfarming efficiency according to soil characteristics and pollutant type. آلودگی خاک به ترکیبات نفتی یکی از چالش‌های مهم زیست‌محیطی است. زمین‌کِشت به دلیل سادگی، هزینه پایین و قابلیت اجرا در مقیاس وسیع، یکی از روش‌های متداول پالایش زیستی خاک‌های آلوده به هیدروکربن‌های نفتی است. این مطالعه با هدف بررسی مکانیسم‌های مؤثر بر زمین‌کِشت، عوامل کنترل‌کننده کارایی و راهکارهای نوین بهبود آن انجام شد. بررسی مطالعات نشان داد که عملکرد زمین‌کِشت عمدتاً تحت تأثیر سه فرآیند انتقال آلاینده، فراهمی زیستی و تجزیه زیستی قرار دارد. بر این اساس، در این مطالعه یک چارچوب جدید برای دسته‌بندی راهکارهای بهبود زمین‌کِشت پیشنهاد شد که این راهکارها را بر اساس گلوگاه اصلی فرآیند در سه گروه شامل تقویت ظرفیت زیستی، افزایش فراهمی زیستی و بهبود انتقال آلاینده و پیش‌تیمار و کاهش مقاومت آلاینده طبقه‌بندی می‌کند. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای انتخاب هدفمند روش‌های تلفیقی و افزایش کارایی زمین‌کِشت متناسب با ویژگی‌های خاک و نوع آلاینده باشد.

https://www.farayandno.ir/article_741844_d98ec028fae487e2128f5d8014384bd8.pdf

شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران نشریه علمی فرآیند نو 1735-6466 21 94 2026 08 23 Routine Flaring Analysis, Design and Implementation of a Flare Gas Recovery Unit: A Case Study of Tabriz Oil Refining Company تحلیل فلرینگ روتین، طراحی و اجرای واحد بازیافت گاز مشعل: مطالعه موردی پالایش نفت تبریز 95 114 741444 10.22034/farayandno.2026.2092515.2060 FA حسین قاسم پور مدیر مهندسی طرحها و توسعه، شرکت پالایش نفت تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران اصغر عبدالمحمدی معاونت مهندسی طرحها و توسعه، شرکت پالایش نفت تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران علی ترجمان نژاد رئیس پژوهش و فناوری، شرکت پالایش نفت تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران Journal Article 2026 06 25 Routine flaring at Tabriz Oil Refining Company was investigated through an integrated approach combining source reduction and flare gas recovery. The study first monitored flare gas flowrate and composition, corrected measured flowrates based on gas composition, and inspected 492 points in the flare network to identify avoidable flaring sources. The stable routine flaring rate was estimated at 2.8–2.9 t/h, and 23 points were found to have a significant contribution. Corrective actions reduced routine flaring by about 700–800 kg/h. The remaining recoverable gas was then treated in an implemented flare gas recovery unit consisting of liquid separation, two-stage liquid ring compression, interstage cooling, amine absorption, and delivery to the fuel gas network. The average recovered gas flowrate was about 1050 Nm³/h. The project achieved an estimated net operating benefit of 0.76 million USD/year, a simple payback period of 5.5–6 years, and gross avoided CO₂ emissions of about 27,000 t/year. فلرینگ روتین در شرکت پالایش نفت تبریز با رویکردی یکپارچه شامل کاهش جریان در مبدأ و بازیافت گاز مشعل بررسی شد. ابتدا دبی و ترکیب گاز فلر پایش و دبی‌های اندازه‌گیری‌شده بر اساس ترکیب گاز تصحیح شد. سپس ۴۹۲ نقطه در شبکه فلر بررسی شد تا منابع قابل اجتناب شناسایی شوند. دبی پایدار فلرینگ روتین حدود 2/8 تا 2/9 تن‌برساعت برآورد شد و ۲۳ نقطه در افزایش آن نقش مؤثر داشتند. اقدامات اصلاحی، فلرینگ روتین را حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم‌برساعت کاهش داد. گاز باقیمانده در واحد اجراشده، شامل جداسازی مایعات، تراکم دومرحله‌ای با کمپرسور رینگ مایع، خنک‌کاری بین‌مرحله‌ای، جذب آمین و ارسال به شبکه سوخت، بازیافت شد. میانگین دبی عملیاتی گاز بازیافتی حدود ۱۰۵۰ نرمال‌مترمکعب‌برساعت بود. منفعت خالص عملیاتی 0.76 میلیون دلار در سال، دوره بازگشت سرمایه ۵/۵ تا ۶ سال و کاهش انتشار ناخالص حدود ۲۷ هزار تن CO2 در سال برآورد شد.

https://www.farayandno.ir/article_741444_63efd225faad9acb438867495378b1d9.pdf